Bài Viết
2. Chính Trị - Kinh Tế, 4. Việt Nam và Thế Giới, 5. Đọc Báo Giùm Bạn

Trung Quốc và bài toán hóc búa để giải quyết nợ

Thu Hằng

RFI –  ngày 05-09-2016 16:20

media
Một góc chợ ở Hàng Châu (Hangzhou), Trung Quốc, ngày 09/08/2016.REUTERS/China Daily

Trung Quốc, nước chủ nhà tổ chức Hội nghị thượng đỉnh G20 kết thúc ngày 05/09/2016, là chủ đề được hai nhật báo Le Monde và Le Figaro quan tâm. Tổng nợ của Trung Quốc đã vượt 250% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tiếp tục tăng với nhịp độ đáng ngại. « Bài toán hóc búa của Trung Quốc để giải quyết nợ » được phân tích trong chuyên trang « Kinh Tế » của nhật báo Le Monde.

« Quả bom nổ chậm », « Cơn sóng thần tài chính »… là những cụm từ được giới phân tích đánh giá về tổng số nợ của Trung Quốc. « Chủ đề này khiến mọi người bận tâm (…) và không chỉ riêng ở châu Á » là lời bình luận của chuyên gia Louis Kuijs thuộc Oxford Economics và từng là kinh tế gia tại văn phòng Bắc Kinh của Ngân Hàng Thế Giới.

Thực vậy, từ khoảng cuối năm 2006 đến cuối năm 2015, tổng nợ của Trung Quốc, bao gồm các gia đình, doanh nghiệp (trừ lĩnh vực ngân hàng), Nhà nước và địa phương, đã tăng từ 151,4% lên thành 255% GDP của đất nước. Nhà kinh tế học Barry Eichengreen, thuộc đại học Berkeley, California, nhấn mạnh : Không một quốc gia nào trên thế giới có số nợ tăng nhanh đến như vậy trong cùng giai đoạn này, thậm chí là trong suốt lịch sử.

Vậy nguyên nhân nào dẫn đến sự tăng vọt như vậy ? Theo nhật báo Le Monde, chính kế hoạch phục hồi kinh tế được Bắc Kinh bắt đầu vào năm 2009 là nguyên nhân chính. Chính quyền Trung Quốc bơm hơn 4.000 tỉ nhân dân tệ (536 tỉ euro, chiếm 13% GDP) để đối chọi với hậu quả của tình trạng phát triển chậm lại của thế giới. Pham Thuy Van, chuyên gia kinh tế của Groupama Asset Management, nhắc lại : « Các ngân hàng nhà nước cho các địa phương và các công ty quốc doanh vay tràn lan, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng và cơ sở hạ tầng ».

Thế nhưng, các khoản cho vay tín dụng trên góp phần làm tăng sản lượng dư thừa trong lĩnh vực công nghiệp : có quá nhiều nhà máy so với lượng cầu. Thêm vào đó, một số doanh nghiệp nhà nước không có cơ chế quản lý tốt, ít lợi nhuận, sẽ không bao giờ hoàn trả được các khoản vay.

Tình hình trên khiến nhiều chuyên gia e rằng Trung Quốc sắp trải qua một cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng, tương đương với cuộc khủng hoảng tại Hoa Kỳ sau xì-căng-đan bong bóng địa ốc năm 2007. Họ đánh giá nếu tín dụng tiếp tục tăng với nhịp độ như trên mà không có biện pháp thay đổi, thì sẽ khó tránh khỏi một thảm họa sau này.

Ngược lại, các chuyên gia tỏ ra lạc quan thì cho rằng « không có lý do gì phải lo lắng ». Vì chính quyền Trung Quốc có đủ mọi phương tiện để can thiệp trong trường hợp rủi ro. Tổng nợ của trung ương chỉ đạt ở mức 27% GDP. Nếu tính cả tổng nợ của các doanh nghiệp đang gặp khó khăn và tổng nợ công chung (trong đó có cả các địa phương), thì con số này chiếm 80% GDP, vẫn nằm trong giới hạn « chịu được ».

Lý do thứ hai là « phần lớn nợ của Trung Quốc được niêm yết bằng đồng nhân dân tệ và trong nội bộ đất nước », như vậy Bắc Kinh « sẽ không phải chịu áp lực từ phía các chủ nợ nước ngoài. Điều này hạn chế những rủi ro dẫn đến một cuộc khủng hoảng tài chính và nguy cơ lan truyền », theo nhận định của Hui Feng, thuộc Viện Griffith Asia Institute, đại học Griffith, Úc.

Nắm rõ vấn đề, Bắc Kinh hứa sẽ giải quyết tình hình. Thế nhưng, hạn chế nợ sẽ đồng nghĩa với việc đưa ra những biện pháp cải cách khó khăn, liên quan đến chuyển đổi nền kinh tế Trung Quốc theo mô hình tăng trưởng nhờ tiêu dùng và dịch vụ, thay vì xuất khẩu và đầu tư. Chính vì vậy, nhà nước để các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ tự phá sản. Tình trạng này lại dẫn đến tỉ lệ người thất nghiệp tăng vọt và có thể là nguyên nhân dẫn đế những biến loạn xã hội.

Những hậu quả này giải thích tại sao chính phủ không muốn nhanh chóng tiến hành đường lối trên mà muốn một quá trình chuyển đổi chậm mà chắc. Trung Quốc có thể sẽ không rơi vào khủng hoảng tài chính, nhưng nền kinh tế nước này sẽ phát triển chậm hơn, có thể giống trường hợp của Nhật Bản trong thập niên 1990.

Tổng thống Obama thúc Bắc Kinh tôn trọng luật hàng hải quốc tế

Dù chỉ còn vài tháng là hết nhiệm kỳ, tổng thống Mỹ Barack Obama vẫn không có ý định tránh những chủ đề khiến người đồng nhiệm Trung Quốc « phật lòng » tại hội nghị thượng đỉnh G20. Theo Le Figaro, « Luật hàng hải quốc tế đã được tổng thống Obama thúc giục Bắc Kinh tôn trọng ».

Bài báo cho biết nước chủ nhà G20 muốn chứng tỏ với cộng đồng quốc tế vai trò của một nước lãnh đạo có trách nhiệm trước một thế giới đầy xáo động. Chủ tịch Tập Cận Bình muốn hạn chế nội dung các cuộc thảo luận chỉ xoay quanh vấn đề kinh tế và môi trường. Thế nhưng, bất chấp ý định của Trung Quốc, ngay trước thềm thượng đỉnh, tổng thống Mỹ đã nhấn mạnh đến chủ đề tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc và các nước láng giềng tại Biển Đông, đồng thời khẳng định nhiệm vụ mà Hoa Kỳ thực hiện tại vùng này.

Trong buổi làm việc kéo dài 4 giờ với chủ tịch Tập Cận Bình, tổng thống Mỹ đã thúc giục Trung Quốc « tôn trọng các nghĩa vụ của mình » liên quan đến Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển. Trước đó, tức giận vì phán quyết của Tòa Trọng Tài La Haye, Bắc Kinh từng cáo buộc Mỹ đứng đằng sau giật dây và tiếp tục khẳng định chủ quyền lịch sử trên hầu hết khu vực Biển Đông. Trong buổi làm việc với tổng thống Mỹ, chủ tịch Tập Cận Bình tuyên bố Trung Quốc « sẽ tiếp tục kiên quyết giám sát chủ quyền và quyền hàng hải của mình tại Biển Đông ». Tuy nhiên, ông cũng nêu rõ sẽ giải quyết các tranh chấp một cách « hòa bình » và yêu cầu Hoa Kỳ đóng « vai trò xây dựng » trong vùng.

Trong bối cảnh Bắc Kinh không ngừng diễu võ giương oai ở Biển Đông, Washington cho biết tiếp tục đảm bảo « an ninh » cho các đồng minh trong khu vực. Ngày 04/09, Philippines đã thể hiện « quan ngại sâu sắc » của nước này liên quan đến sự kiện các tầu của Trung Quốc xuất hiện ngày càng nhiều ở ngoài khơi bãi cạn Scarborough đang có tranh chấp.

Một số chủ đề khác dễ gây mất lòng Trung Quốc cũng được tổng thống Obama đề cập, như yêu cầu Bắc Kinh tạo điều kiện cho một môi trường thương mại « cởi mở », đề nghị chính quyền cộng sản tôn trọng « nghĩa vụ bảo vệ tự do tín ngưỡng đối với công dân Trung Quốc ».

Về phần mình, ông Tập Cận Bình nhắc lại lời phản đối việc Mỹ và Hàn Quốc triển khai hệ thống phòng thủ THAAD tại Hàn Quốc.

**********

Nguồn:

http://vi.rfi.fr/chau-a/20160905-trung-quoc-va-bai-toan-hoc-bua-de-giai-quyet-no

Advertisements

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Lượt Xem

  • 991,887
free counters
%d bloggers like this: