Bài Viết
2. Chính Trị - Kinh Tế, 3. Văn Hóa - Xã Hội, 4. Việt Nam và Thế Giới, 5. Đọc Báo Giùm Bạn, 7. Diễn Đàn Bạn Đọc

Tin Cập Nhật Thứ Sáu 12/5

Lê Minh Nguyên

Tin Thế Giới

  1.  Hoãn tập trận 4 nước Pháp, Anh, Mỹ, Nhật ở Guam

Một lực lượng thủy bộ 4 bên có sự tham gia của các nước: Pháp, Anh, Mỹ và Nhật Bản, đã hoãn các cuộc tập trận ở đảo Guam hôm thứ Sáu 12/5 sau khi một tàu đổ bộ Pháp mắc cạn ngoài khơi hòn đảo này.

Hiện chưa rõ khi nào các cuộc diễn tập này, do Pháp dẫn đầu, sẽ được lên kế hoạch trở lại.

Đại Tá Hải quân Mỹ Jeff Grimes, Tham mưu trưởng Hải quân Hoa Kỳ trong khu vực, nói:

“Dựa trên đánh giá sơ khởi của chúng tôi, một trong hai cánh quạt của chiếc tàu mắc nạn bị hư hại. Không một ai bị thương, không có xăng dầu hay bất cứ chất nguy hiểm nào rò rỉ ra môi trường.”

Mục đích của cuộc diễn tập là nhằm hậu thuẫn quyền tự do qua lại của tàu bè trong các lãnh hải quốc tế, và cũng để thể hiện tình đoàn kết trước sư hiện diện quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực.

Hải quân Đại tá Jeff Grimes:

“Điều quan trọng khác của cuộc tập trận này là tính đa quốc gia của nó. Chúng tôi không chỉ huấn luyện các lực lượng Mỹ, mà còn tập hoạt động chung và hợp tác với các lực lượng bạn và đồng minh trong khu vực, trong trường hợp này đặc biệt là với Pháp. Các cuộc tập trận như thế này từ lâu không diễn ra ở Guam, mà không chỉ ở đảo Guam mà còn trong vùng Thái Bình Dương. Đây cũng là một cơ hội để xây dựng các quan hệ đối tác trong khu vực, và trấn an những người có thể không đồng ý mấy với chúng tôi, rằng chúng tôi đã sẵn sàng, vào bất cứ lúc nào.”

Trung Quốc đòi chủ quyền tại các vùng biển rộng lớn, bao trùm hầu hết diện tích Biển Đông. Nước này đã xây 7 hòn đảo nhân tạo trong Biển Đông và bị các nước khác mạnh mẽ đả kích. Bắc Kinh nói các hòn đảo đó được xây để dùng vào các mục đích dân sự.

Trung Quốc nhiều lần trấn an rằng họ sẽ tôn trọng quyền tự do qua lại của tàu bè hay máy bay trong khu vực, tuy nhiên hãy còn nhiều nghi vấn liên quan tới các tàu chiến và máy bay quân sự.

Cuộc tập trận đa quốc với sự tham dự của 4 nước Mỹ, Anh, Pháp, Nhật, dự kiến bắt đầu hôm 12-5 và kéo dài 1 tuần. Địa điểm tập trận là khu vực xung quanh đảo Guam và đảo Tinian. – VOA

2.  Những mối đe dọa toàn cầu

Mối đe dọa đến từ Nga tiếp theo sau những mưu mô nhằm can thiệp vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ chưa có dấu hiệu gì sẽ sớm lui vào quá khứ, giữa lúc các quan chức tình báo hàng đầu nước Mỹ cảnh báo Moscow có thể trở nên vừa hung hăng hơn lại vừa khó đoán hơn.

Theo quan điểm của các giới chức tình báo hàng đầu Mỹ, nếu có bất kỳ hy vọng nào rằng mối quan hệ Mỹ-Nga sẽ cải thiện sau cuộc họp cấp cao giữa Tổng thống Trump và Ngoại Trưởng Nga ở Toà Bạch Ốc trong tuần này, thì mối hy vọng đó đã nhanh chóng tan vỡ.

Giám Đốc Tình báo Quốc gia Dan Coats phát biểu:

“Rõ ràng Nga đã tăng cường sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội và các phương tiện khác theo những cách thức chưa từng có tiền lệ. Vì vậy, đây là một mối đe dọa lớn đối với tiến trình dân chủ của chúng ta”.

Trong một cuộc điều trần, quyền giám đốc Cơ quan Điều tra Liên Bang Hoa Kỳ -FBI thậm chí còn đi xa hơn, khi ông đưa ra những phát biểu trái ngược với tuyên bố của Toà Bạch Ốc nói rằng cuộc điều tra vào sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử ở Mỹ và khả năng có sự thông đồng giữa Nga với chiến dịch tranh cử của ông Trump là “một trong những tiểu tiết nhỏ nhặt nhất” trong chương trình nghị sự.

Trả lời câu hỏi của thượng nghị sĩ Angus King, đại diện bang Maine, liệu cuộc điều tra về vai trò của Nga có phải là một cuộc điều tra nhỏ trong vô số những việc khác của cơ quan FBI?

Ông Andrew McCabe, quyền Giám Đốc FBI trả lời:

“Thưa ông, chúng tôi coi đó là một cuộc điều tra có tầm quan trọng đáng kể.”

Câu trả lời này tương hợp với những cảnh báo trước đây của các quan chức Mỹ hàng đầu, kể cả của Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis, người đã từng khẳng định rằng Nga là mối đe dọa hàng đầu đối với sự ổn định của Hoa Kỳ và của thế giới, trong buổi điều trần của ông để được chuẩn thuận vào chức vụ lãnh đạo Bộ Quốc phòng Mỹ.

Nhưng dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Donald Trump, quan điểm đó đã thay đổi. Giới lãnh đạo tình báo Mỹ hôm thứ Năm nói với các nhà lập pháp rằng bây giờ ưu tiên hàng đầu của họ là mối đe doạ do một nước Bắc Triều Tiên có vũ khí hạt nhân đặt ra.

Giám Đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA), ông Mike Pompeo, đề cập tới một mối đe dọa này như sau:

“Mối đe dọa liên quan tới lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un dù không còn được đưa lên các hàng tít lớn ngay tại thời điểm này, nhưng mối nguy của mối đe dọa đó vẫn chưa có bất kỳ dấu hiệu nào là đã suy giảm.”

Các quan chức này không chịu nói liệu Bắc Triều Tiên đã tiến xa tới đâu để có thể tấn công Hoa Kỳ bằng một tên lửa hạt nhân, họ chỉ lưu ý rằng với mỗi lần phóng phi đạn, dù là thất bại, Bình Nhưỡng càng ngày càng tiến gần hơn tới mục tiêu.

Trung Tướng Vincent Stewart, Giám Đốc Cơ quan Tình báo Quốc phòng Hoa Kỳ:

“Bắc Hàn đang đi theo con đường đó và họ quyết tâm thực hiện mục tiêu đó.”

Ngoài ra, trong số các mối đe dọa hàng đầu khác, các thủ lãnh của nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) cảnh cáo họ đang chuẩn bị tập họp lại ở Iraq và Syria. IS tuyên bố vẫn có khả năng chỉ đạo và tạo cảm hứng cho những người khác để họ thực hiện các cuộc tấn công trên toàn thế giới, bất chấp IS đang chịu những tổn thất lớn trên chiến trường.

Một mối đe dọa khác là Iran. Nước này tiếp tục đóng một vai trò tích cực tại Syria, Iraq và nhiều nơi khác. Iran vẫn tìm cách bành trướng khu vực ảnh hưởng của mình. Theo các giới chức, hiện Iran có dưới tay khoảng 10.000 chiến binh trải trộng trên khắp khu vực. – VOA

3. Sri Lanka không cho tàu ngầm Trung Quốc ‘tá túc’

Sri Lanka từ chối yêu cầu của Trung Quốc muốn neo đậu một trong những tàu ngầm của Bắc Kinh ở Colombo trong tháng này, hai giới chức cấp cao cho biết ngày 11/5 giữa bối cảnh Thủ tướng Ấn đang thực hiện chuyến công du tới Sri Lanka.

Lần cuối cùng Sri Lanka cho phép tàu ngầm Trung Quốc neo đậu ở thủ đô Colombo là hồi tháng 10 năm 2014, một động thái khiến nước láng giềng Ấn Độ phản đối mạnh mẽ vì quan ngại trước các hoạt động gia tăng của Trung Quốc tại lãnh thổ từ lâu Ấn xem nằm trong vòng ảnh hưởng của mình.

Thủ tướng Ấn Narendra Modi tới Sri Lanka hôm 11/5 trong chuyến thăm 2 ngày.

Một giới chức cấp cao Sri Lanka nói nước ông có phần chắc không đồng ý cho Trung Quốc neo đậu tàu ngầm tại bất cứ thời điểm nào, trước quan ngại của Ấn.

Một giới chức khác cho Reuters biết đề nghị của Trung Quốc muốn dùng cảng của Sri Lanka khoảng giữa tháng này đã bị khước từ, nhưng có thể sẽ được chấp thuận vào lần khác trong tương tai.

Một nguồn tin thân cận với đại sứ quán Trung Quốc ở Colombo xác nhận Trung Quốc có yêu cầu Sri Lanka cho tàu ngầm ghé cảng và hiện đang chờ phúc đáp.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc tăng cường đầu tư mạnh vào Sri Lanka đặc biệt trong các lĩnh vực đường sá, sân bay, đường sắt, và hải cảng khiến Ấn Độ ‘bất an’. Ấn là đối tác kinh tế gần gũi nhất của đảo quốc 21 triệu dân Sri Lanka.

Hiệp ước 1987 giữa hai nước quy định không dùng lãnh thổ đôi bên cho các hoạt động gây tổn hại cho an ninh, hội nhập, và tình đoàn kết của đối phương. – VOA

4. Bắc Triều Tiên tìm cách dẫn độ người mưu sát Kim Jong Un

Bình Nhưỡng sẽ tìm cách dẫn độ những người liên hệ đến điều Bắc Triều Tiên gọi là âm mưu do CIA hậu thuẫn nhằm ám sát nhà lãnh đạo Kim Jong Un trong tháng trước bằng chất độc sinh hóa, một giới chức cao cấp Bộ Ngoại giao Bắc Triều Tiên loan báo ngày 11/5.

Ông Han Song Ryol, Thứ trưởng Ngoại giao, ngày 11/5 triệu tập cuộc họp với các nhà ngoại giao nước ngoài tại Bình Nhưỡng, đưa ra cáo buộc rằng CIA và cơ quan tình báo Hàn Quốc đã mua chuộc và ép một người Bắc Triều Tiên tham gia âm mưu ám sát mà Bộ Công an Bắc Triều Tiên nói đã phát hiện tháng trước.

Từ tuần trước, truyền thông nhà nước Bắc Triều Tiên bắt đầu loan tải tin này. Bộ Công an cam kết sẽ đưa ra ánh sáng những người nào có liên hệ đến âm mưu mà Bộ gọi là “khủng bố do nhà nước bảo trợ.”

Thứ trưởng Han, ngày 11/5 tuyên bố sẽ tiến hành yêu cầu dẫn độ các nghi can.

Bắc Triều Tiên nói nghi can chính là một người đàn ông họ Kim, cư dân Bình Nhưỡng có thời kỳ làm việc tại vùng Viễn Đông Nga. Truyền thông nhà nước nói ông có liên hệ đến ngành khai thác gỗ tại Khabarovsk , một trong những nơi người Bắc Triều Tiên có thể đi lao động ở nước ngoài.

Vẫn theo Bình Nhưỡng, một nhân viên hoạt vụ Hàn Quốc tên là Jo Ki Choi và một “điệp viên” tên là Xu Guanghai, Tổng giám đốc Công ty NAZCA Thanh Đảo, đã gặp ông Kim tại Đan Đông, trên biên giới Bắc Triều Tiên với Trung Quốc, để trao các dụng cụ thông tin liên lạc và tiền mặt. Bắc Triều Tiên còn nói thêm rằng “một người họ Han” đã huấn luyện ông Kim cách tuyển mộ đồng sự.

Thứ trưởng Han đọc một tuyên bố soạn sẵn tại buổi họp với giới ngoại giao rằng “Những kẻ khủng bố âm mưu và lập kế hoạch chi tiết về việc sử dụng chất sinh hóa, trong đó có những chất phóng xạ và những chất độc, làm phương tiện để ám sát. Những chất sinh hóa này được cung cấp với sự hỗ trợ của CIA. Còn Cơ quan Tình báo Hàn Quốc thì cung cấp những hỗ trợ cần thiết cũng như tài trợ cho việc ám sát nhà lãnh đạo tối cao của chúng tôi.” – VOA

5. Tấn công tự sát ở tây-nam Pakistan, 25 người chết

Một kẻ đánh bom liều chết đã tấn công đoàn xe của một đoàn Hồi giáo ở tây-nam Pakistan, giết chết ít nhất 25 người và làm bị thương hơn 40 người khác. Đa số các nạn nhân là những nhà hoạt động cho một đảng chính trị tôn giáo có tên là Jamiat Ulema-e-Islam (JUI-F).

Cảnh sát nói vụ tấn công hôm thứ Sáu 12/5/17 xảy ra ở thị trấn Mastung, cách thủ phủ Quetta của tỉnh Baluchistan khỏang 50 km.

Mục tiêu của vụ nổ hình như là Phó Chủ tịch Thượng viện Pakistan Abdul Ghaforr Haideri.

Các giới chức xác nhận Thượng nghị sĩ Haideri chỉ bị thương nhẹ nhưng cả viên tài xế và giám đốc nhân sự Thượng viện, người tháp tùng ông Haideri, đều thiệt mạng.

Tổ chức Nhà Nước Hồi giáo đã nhận trách nhiệm về vụ đánh bom gây tử vong.

Ông Haideri là lãnh đạo chủ chốt của Jamiat Ulema-e-Islam, một đảng chính trị nằm trong liên minh cầm quyền của Thủ Tướng Nawaz Sharif.

Nói chuyện với báo chí, Giáo sĩ Haideri cho biết ông đang trên đường trở về sau khi dự một buổi lễ tốt nghiệp tại một trung tâm tu tập Hồi giáo thì đoàn xe bị tấn công.

Ông Haideri nói:

“Mọi sự xảy ra vô cùng đột ngột. Tôi bị thương nhưng còn sống. Thượng đế đã cứu mạng tôi. Tôi bị trúng mảnh vỡ của cửa kiếng phía trước. Tài xế của tôi và những người ngồi bên cạnh tôi bị thương trầm trọng.”

Cảnh sát và những người chứng kiến nói kẻ đánh bom đi trên xe mô tô, các bộ phận thi thể người này đã được thu hồi từ hiện trường ở Baluchistan, tỉnh lỵ lớn nhất trong 4 tỉnh nơi một số nhóm chủ chiến hoạt động mạnh. Các phần tử nổi dậy thuộc sắc tộc Baloch cũng thường xuyên tấn công các cơ sở của chính phủ.

Nhà Nước Hồi giáo gần đây đã gia tăng các cuộc tấn công ở Pakistan. Nhóm khủng bố có trụ sở ở Syria còn nhận trách nhiệm trong một vụ tấn công tự sát ở một đền thờ Sufi tại thành phố Sehwan hồi tháng Hai, giết chết hơn 70 người. Các nạn nhân trong vụ này phần lớn là thuộc cộng đồng Hồi giáo Shia thiểu số. – VOA

6. Philippines chuẩn bị xây cất trên đảo Thị Tứ

Philippines đã bắt đầu đưa binh sĩ và đồ tiếp tế ra một đảo có tranh chấp ở Biển Đông, chuẩn bị cho công tác thi công bao gồm gia cố, kéo dài một đường băng và xây một bến tàu.

AP ngày 11/5 dẫn lời chỉ huy Bộ Tư lệnh Miền Tây của quân đội Philippines, Raul del Rosario, cho biết binh lính và đồ tiếp tế đã tới đảo Thị Tứ tuần trước.

32 triệu đô la được dành cho công trình thi công bao gồm một cảng cá, hệ thống năng lượng mặt trời, nhà máy khử mặn, tu sửa lại chỗ ở cho binh lính cùng các cơ sở phục vụ nghiên cứu hàng hải và du lịch.

Tháng rồi, Trung Quốc lên tiếng phản đối chuyến thăm của các lãnh đạo quốc phòng và quân sự Philippines ra đảo Thị Tứ, nơi Bắc Kinh cũng có tuyên bố chủ quyền.

Trong chuyến thăm lần đó, Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana cam kết biến nơi đây thành điểm du lịch và loan báo công trình thi công sẽ khởi sự trước mùa mưa tháng 7.

Tuy nhiên, mới tuần rồi, ông cho biết các dự án này có thể bắt đầu chậm hơn dự kiến vì một số hợp đồng phải thương lượng lại.

Hôm 10/5, người đứng đầu Hải quân Philippines, Ronald Joseph Mercado, nói dù thời điểm tiến hành thi công chưa được đưa ra cụ thể nhưng trọng tâm bây giờ là vận chuyển ra đảo nguyên vật liệu và thiết bị. – VOA

7. ASEAN giằng co giữa Mỹ-Trung

ASEAN sẽ bị áp lực ‘nặng nề’ trong lúc tân chính quyền Mỹ tìm cách giao tiếp nhiều hơn mà chưa có chiến lược rõ ràng trước sự cạnh tranh của Trung Quốc muốn ‘chinh phục’ Đông Nam Á, theo các nhà phân tích từ Trung Tâm Đông-Tây ở Hawaii.

Tờ The Nation dẫn nhận định của nghiên cứu gia cao cấp Denny Roy cho rằng dù khó đoán được chính quyền Trump định làm gì với mối quan hệ ASEAN, dự kiến Mỹ sẽ tiếp tục xem Đông Nam Á như một đối tác hữu ích.

Việt Nam là một trong bốn thành viên của khối ASEAN có tuyên bố chủ quyền một phần tại Biển Đông cùng với Brunei, Malaysia, Philippines. Indonesia dù không tranh chấp chủ quyền tại vùng biển giàu tài nguyên này nhưng có một số xung khắc về hoạt động đánh bắt cá. Trung Quốc nhận chủ quyền hầu hết Biển Đông.

Mỹ, một bên nằm ngoài tranh chấp, dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama đã tôn vinh và thực thi quyền tự do hàng hải trên Biển Đông và thúc giục ASEAN thống nhất đoàn kết trước Trung Quốc.

“ASEAN sẽ tiếp tục chịu áp lực ‘nặng nề’, một bên bị Trung Quốc níu kéo và bên kia là Mỹ, Biển Đông là một trong những vấn đề,” ông Roy nói.

Dù chính quyền Trump muốn có sự hiện diện tại Châu Á, nhưng theo nhà ngoại giao kỳ cựu Raymond Burghardt được tờ The Nation dẫn lời, ông Trump và các cố vấn của ông có ít kinh nghiệm với các vấn đề Châu Á, càng ít kinh nghiệm hơn với Đông Nam Á.

Nhân vật chính ‘đương đầu’ với Châu Á như Ngoại trưởng Rex Tillerson lại có nhiều hiểu biết hơn về Trung Đông, ông Burghardt nhận xét.

Vẫn theo lời ông, những quan chức bên phía an ninh như Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis chẳng hạn, sự nghiệp của họ cũng tích lũy nhiều kinh nghiệm hơn về Trung Đông.

Cựu đại sứ Mỹ tại Việt Nam và là phó đặc sứ Mỹ tại Philippines, Raymond Burghardt, cho rằng Việt Nam cần đóng vai trò quan trọng hơn trong việc dẫn dắt ASEAN đối phó với Trung Quốc về vấn đề Biển Đông vì Philippines dường như đã ‘dịu giọng’ để lấy lòng Bắc Kinh.

Từ quan điểm của một nhà ngoại giao kỳ cựu, ông Burghardt nói “Việt Nam có nhiều thứ để đóng góp trong việc mang lại một tiếng nói và quan điểm chặt chẽ trong ASEAN.” – VOA

8. Hoa Kỳ và Trung Quốc ký thỏa thuận thương mại

Hoa Kỳ và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận thương mại gồm 10 điểm theo đó mở ra thị trường Trung Quốc cho các hãng xếp hạng tín dụng và các công ty tín dụng Mỹ.

Theo thỏa thuận, Trung Quốc cũng sẽ dỡ bỏ lệnh cấm nhập khẩu thị bò Mỹ và khí gas hóa lỏng từ Mỹ.

Để đổi lại, gà đã qua chế biến của Trung Quốc sẽ được phép vào thị trường Mỹ, và các ngân hàng Trung Quốc có thể được hoạt động trong thị trường này.

Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Wilbur Ross nói thỏa thuận sẽ giảm bớt mức thâm thủng thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ vào cuối năm 2017.

Tuyên bố đánh dấu các kết quả thiết thực đầu tiên đạt được trong các cuộc đàm phán thương mại vốn đã bắt đầu hồi tháng trước.

Thỏa thuận được coi như chỉ dấu cho thấy Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đang áp dụng cách tiếp cận ít đối đầu hơn với Bắc Kinh so với những gì ông đã cam kết trong quá trình vận động tranh cử.

Ông Trump ban đâu fđe dọa sẽ coi Trung Quốc là một “kẻ lũng đoạn tiền tệ” và áp dụng thuế quan thương mại với hàng hóa Trung Quốc, nhưng sau đã có quan điểm nhẹ nhàng hơn.

Ông cũng nỗ lực kết nối các cuộc thảo luận thương mại Mỹ-Trung với các quan ngại quanh tham vọng hạt nhân của Bắc Hàn, và thúc giục Bắc Kinh gây áp lực nhiều hơn lên Bình Nhưỡng.

Tuy nhiên, sau khi thỏa thuận thương mại được công bố, Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc Chu Quang Diệu nói không nên chính trị hóa các vấn đề kinh tế. – BBC

9. Con Đường Tơ Lụa Mới: Ý đồ mở rộng thế lực của Trung Quốc gây lo ngại

Lãnh đạo 28 quốc gia và quan chức cấp cao từ nhiều nước khác sẽ tề tựu về Bắc Kinh trong hai ngày 14-15/05/2017 để tham gia một hội nghị thượng đỉnh về sáng kiến Con Đường Tơ Lụa đầy tham vọng của Trung Quốc. Phía Trung Quốc loan báo sẽ có cả trăm nước cử đại diện đến tham dự hội nghị. Tuy nhiên, theo giới quan sát, nhiều chính phủ, từ Washington, Matxcơva cho đến New Delhi, Jakarta, vẫn không tránh khỏi lo ngại trước ý đồ chính trị của Bắc Kinh thông qua vỏ bọc kinh tế, thương mại của sáng kiến này.

Nhiều quốc gia cho rằng khi thúc đẩy việc xây dựng « Con Đường Tơ Lụa Mới », một chuỗi hải cảng cùng với các tuyến đường sắt và đường bộ, để mở rộng giao thương trong một vòng cung trải rộng từ châu Á, qua châu Phi và châu Âu, mục tiêu thâm sâu của Bắc Kinh là bành trướng ảnh hưởng chính trị của riêng Trung Quốc, bào mòn ảnh hưởng của các đối thủ.

Một số nước khác thì lo ngại Trung Quốc có thể làm suy yếu các chuẩn mực về nhân quyền, môi trường và các tiêu chuẩn khác trong việc cấp tín dụng, hoặc là để cho các nước nghèo nhận trợ giúp của Trung Quốc bị nợ nần chồng chất.

Ấn Độ là một trong những nước nghi ngờ Trung Quốc. New Delhi không hài lòng với việc các công ty Nhà nước Trung Quốc đến hoạt động tại vùng Kashmir hiện do Pakistan kiểm soát, nhưng đang có tranh chấp với Ấn Độ. New Delhi xem việc công ty Trung Quốc có mặt ở Kashmir là một sự tán thành của Bắc Kinh đối với quyền kiểm soát của Pakistan.

Ngay cả Nga cũng không tránh khỏi nghi ngại, cho dù về danh nghĩa, Nga là đồng minh thân cận của Trung Quốc – tổng thống Vladimir Putin là một trong những lãnh đạo cường quốc hiếm hoi đến tham dự hội nghị thượng đỉnh về Con Đường Tơ Lụa Mới. Theo giới phân tích, Matxcơva đặc biệt quan ngại trước khả năng Bắc Kinh làm suy yếu ảnh hưởng của Nga ở vùng Trung Á bằng cách nối Uzbekistan và các nước Trung Á khác vào kinh tế Trung Quốc vốn năng động hơn Nga.

Bản thân tổng thống Nga Vladimir Putin vào tháng 06/2016 đã tìm cách chống đỡ sáng kiến Con Đường Tơ Lụa của Trung Quốc bằng cách đề xuất một « Đại Dự Án Á-Âu », trong đó Bắc Kinh dẫn đầu về kinh tế, còn Matxcơva lo mảng chính trị và an ninh. Theo hai chuyên gia Ba Lan Marcin Kaczmarski và Witold Rodkiewicz thuộc một trung tâm tham vấn tại Vacxava, sáng kiến đó cho phép điện Kremlin « duy trì được cái mã bề ngoài là họ vẫn nắm quyền chủ động chính trị trong khu vực ».

Tại khu vực Đông Nam Á, nước lớn nhất ASEAN là Indonesia, dù có quan hệ tốt với Trung Quốc, cũng thận trọng với các tham vọng chiến lược của Bắc Kinh, đặc biệt sau khi Trung Quốc phớt lờ dư luận để bồi đắp các hòn đảo nhân tạo ở Biển Đông với mục tiêu áp đặt chủ quyền rộng khắp của Bắc Kinh.

Theo Christine Tjhin, chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế ở Jakarta, giới tinh hoa chính trị Indonesia lo ngại rằng Trung Quốc có thể lên làm « bá chủ khu vực ».

Sáng kiến Con Đường Tơ Lụa Mới của Trung Quốc dĩ nhiên cũng gióng lên những tiếng chuông báo động tại Hoa Kỳ. Theo hãng tin Mỹ AP, một số nhà ngoại giao và chuyên gia phân tích chính trị cho rằng Bắc Kinh đang cố tạo ra một mạng lưới kinh tế chính trị lấy Trung Quốc làm tâm điểm, đẩy Mỹ ra khỏi khu vực và viết lại các quy tắc về thương mại và an ninh.

Điều oái oăm là bất chấp các nhận định đó, từ ngày lên cầm quyền, tân tổng thống Mỹ Donald Trump đã mặc nhiên để cho Trung Quốc tự do tung hoành, khi rút Hoa Kỳ ra khỏi khối Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương TPP, được cho là một công cụ tốt, khả dĩ để cản trở được Trung Quốc. – RFI

10. Bầu cử Pháp: Rạn nứt giữa đảng Cộng Hòa Tiến Bước và đồng minh

Đảng MoDem không hài lòng với danh sách các ứng cử viên Quốc Hội, mà đảng Cộng Hòa Tiến Bước của tổng thống tân cử Emmanuel Macron công bố ngày 11/05/2017. Đây là rạn nứt đầu tiên của đảng này với đối tác chính trị quan trọng nhất, là đảng cánh trung MoDem – Phong Trào Dân Chủ của ông Bayrou.

Năm ngày sau khi Emmanuel Macron đắc cử tổng thống, chính trường Pháp lại bị chia rẽ vì cuộc bầu cử Quốc Hội sắp mở ra trong hai ngày 11 và 18/06/2017. Đảng Cộng Hòa Tiến Bước ngày 11/05/2017 công bố danh sách 428 ứng viên. Trong số này, Cộng Hòa Tiến Bước chỉ dành cho đảng cánh trung MoDem của François Bayrou 90 ứng viên thay vì 120 như đã cam kết ban đầu. Lãnh đạo MoDem phản đối, họp khẩn ban lãnh đạo vào tối 12/05 và yêu cầu Cộng Hòa Tiến Bước giải thích.

Trong danh sách 428 ứng cử viên ra tranh cử Quốc Hội dưới màu áo của đảng Cộng Hòa Tiến Bước, 24 người là đại biểu mãn nhiệm. Hơn 100 ứng viên là thành viên của đảng cánh tả Xã Hội ủng hộ đa số của tổng thống tân cử Macron. Khoảng 48% ứng viên trong danh sách của đảng Cộng Hòa Tiến Bước thuộc xã hội dân sự, thậm chí chưa từng tham gia hoạt động chính trị.

Trên tổng cộng 577 ghế ở Quốc Hội, đảng Cộng Hòa Tiến Bước mới chỉ đề cử 428 ứng viên, cố tình để ngỏ 150 chỗ. Theo giới quan sát, khoản này nhằm chiêu dụ một số các chính khách của cả hai đảng truyền thống, Đảng Xã Hội cánh tả và đảng cánh hữu Những Người Cộng Hòa.

Cũng ngày 11/05, đa số của tổng thống tân cử Macron cho biết, không kết nạp cựu thủ tướng đảng Xã Hội Manuel Valls, nhưng không đề cử ứng cử viên trong vùng Essonne chống lại ông Valls.

Trước mắt, xung đột nội bộ trong các đảng phái chính trị truyền thống tả hữu, cực tả và cực hữu đang dâng cao. Hiện tượng Emmanuel Macron và phong trào chính trị do ông khởi xướng đang vẽ lại toàn cảnh chính trị Pháp. Đem lại những gương mặt mới cho Quốc Hội sắp tới và đổi mới hoạt động chính trị Pháp là ưu tiên của êkip Macron. Theo thăm dò dư luận do viện Harris Interactive thực hiện, có tới 76% người được hỏi tán đồng danh sách các ứng viên do đảng Cộng Hòa Tiến Bước đề xuất. – RFI

11. Canberra tố cáo tình báo Trung Quốc mở rộng hoạt động tại Úc

Một quan chức cao cấp trong bộ Quốc Phòng Úc, ngày 12/05/2017, tố cáo Bắc Kinh mở rộng các hoạt động tình báo nhắm vào chính quyền Canberra. Đây là một sự kiện hiếm thấy vì Trung Quốc là đối tác thương mại quan trọng nhất của Úc.

Theo hãng tin Reuters, lần đầu tiên một quan chức cao cấp trong bộ lên tiếng trên hồ sơ nhậy cảm này. Tổng thư ký bộ Quốc Phòng Úc Dennis Richardson trong một bài tham luận nêu đích danh Trung Quốc đang « mở rộng »mạng lưới tình báo nhắm vào nước Úc, và việc này « không chỉ giới hạn ở lĩnh vực tình báo mạng (…). Chính quyền Bắc Kinh theo dõi cộng đồng người Hoa sống tại Úc châu, và kiểm soát luôn cả các phương tiện truyền thông tại Úc được phát hành bằng tiếng Hoa ».

Vẫn theo ông Richardson, mạng lưới gián điệp của Trung Quốc nhắm vào nước Úc « rất năng động ».

Trước mắt, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Cảnh Sảng (Geng Shuang) không bình luận về tuyên bố của ông Richardson và cho rằng các bên nên tập trung vào « hợp tác song phương giữa Bắc Kinh và Canberra hơn là những lời bình luận vô trách nhiệm ».

Bản tin của Reutres nhắc lại, từ nhiều tháng qua, tin đồn về các hành vi gián điệp của Trung Quốc nhắm vào Úc đã dấy lên trong hàng ngũ các quan chức của chính phủ. Vấn đề đặc biệt nhậy cảm khi biết rằng Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Úc.

Tuyên bố trên của một quan chức cao cấp trong bộ Quốc Phòng được đưa ra sau khi Canberra thành lập một cơ quan giám sát các hoạt động có thể đe dọa đến an ninh quốc gia. Người được chỉ định đứng đầu cơ quan này là David Irvine, cựu giám đốc tình báo Úc. – RFI

Tin Hoa Kỳ

12. Trump kiên quyết phủ nhận ‘bị FBI điều tra’ — Donald Trump, Watergate và gọng kềm đang siết chặt quanh tổng thống Mỹ — Quốc Hội Mỹ ủng hộ điều tra độc lập nghi án Nga thao túng bầu cử Mỹ

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump khẳng định ông không bị điều tra, và nói viên giám đốc FBI ông sa thải là một kẻ “khoe khoang” và “phô trương”.

Ông Trump cũng nói với NBC News rằng chính ông là người ra quyết định cách chức James Comey.

Ông Comey đang là người dẫn đầu cuộc điều tra nghi vấn Nga can thiệp cuộc bầu cử Mỹ năm ngoái và khả năng cấu kết giữa các thành viên trong chiến dịch tranh cử của Trump và Moscow.

Ông Trump nói cuộc điều tra là một “trò lố bịch,” một tuyên bố mâu thuẫn trực tiếp với người kế nhiệm ông Comey.

Trong cuộc phỏng vấn đầu tiên sau vụ việc sa thải giám đốc FBI, ông Trump nói với NBC News hôm 11/5 rằng ông đã hỏi ông Comey về cuộc điều tra.

“Tôi nói, nếu có thể, anh có thể cho tôi biết ‘Tôi có đang bị điều tra’ không? Ông ta nói: Ông không bị điều tra.”

Tổng thống cũng có vẻ gạt bỏ lời giải thích ban đầu của Nhà Trắng rằng ông đã sa thải ông Comey theo lời khuyên của các quan chức cấp cao.

“Ông ta là một kẻ khoe khoang. Một kẻ phô trương. FBI vốn đang rối loạn. Tôi đã tính sa thải Comey. Quyết định của tôi,” ông Trump nói.

“Tôi đã định sa thải ông ta dù có được đề nghị hay không.”

Nhà Trắng cho rằng cuộc điều tra về cáo buộc liên quan đến Nga “có lẽ là một những điều nhỏ nhặt nhất” mà FBI đang làm.

Nhưng quyền giám đốc FBI Andrew McCabe nói hôm 11/5 rằng đây là “một cuộc điều tra vô cùng quan trọng”.

Tại buổi điều trần với Ủy ban Tình báo Thượng viện, ông McCabe cũng gây nghi vấn với tuyên bố của Nhà Trắng rằng ông Comey đã mất đi sự tín nhiệm của nhân viên.

“Tôi có thể tự tin nói rằng hầu hết các nhân viên đều có một quan hệ tích cực và sâu sắc với giám đốc Comey,” ông McCabe nói.

Vị quyền giám đốc FBI kiên quyết sẽ không cập nhật với Nhà Trắng về tình hình của cuộc điều tra và sẽ thông báo với Ủy ban Thượng viện nếu như có bất kỳ nỗ lực ngăn cản nào.

Nhưng hôm 11/5, ông Trump nói rằng ông không muốn cuộc điều tra dừng lại.

“Thực tế, tôi muốn cuộc điều tra được xúc tiến nhanh hơn,” tổng thống nói với NBC.

“Tôi chẳng có gì liên quan đến Nga cả,” ông nói. “Tôi không hề có mối đầu tư ở Nga. Tôi không sở hữu bất động sản ở Nga. Tôi không dính dáng đến Nga.”

“Không có sự cấu kết nào giữa tôi, chiến dịch vận động của tôi và Nga,” ông nói thêm.

Ông Trump cũng đăng trên Twitter gần đây và nói rằng cáo buộc Nga-Trump là “một sự lừa bịp.” – BBC

***

Tại Hoa Kỳ, việc tổng thống Mỹ bất ngờ cách chức giám đốc FBI James Comey đã gây rúng động. Trong bài xã luận mang tựa đề « Donald Trump và tiếng vọng Watergate », Le Monde nhận định Washington đang trong cơn bão chính trị, mà thủ đô nước Mỹ là tâm bão. Les Echos cho biết « Gọng kềm đang siết lại xung quanh Donald Trump », còn Le Figaro nhận xét « Donald Trump sa lầy trong vụ James Comey ».

Donald Trump và tiếng vọng Watergate

Theo Le Monde, vụ này chứng tỏ một chính quyền Cộng Hòa hỗn loạn hơn bao giờ hết, từ khi ông Donald Trump bước vào Nhà Trắng. Trầm trọng hơn nữa là xì-căng-đan mới này khiến người ta phải đặt câu hỏi về sự gắn bó của tổng thống thứ 45 của nước Mỹ với nền dân chủ.

Chỉ với một lá thư dài bốn dòng báo cho ông James Comey là ông không đủ năng lực đảm nhiệm chức vụ, hôm thứ Tư 10/5 ông Trump đã cách chức giám đốc cảnh sát liên bang Hoa Kỳ (FBI). Ông Comey đang lãnh đạo một cách cứng rắn cuộc điều tra làm cho tổng thống bực tức, vì có thể liên quan trực tiếp đến ông. Đó là việc xác định xem Nga đóng vai trò như thế nào trong chiến dịch tranh cử năm 2016, cũng như khả năng có các quan hệ giữa các quan chức Nga tại Washington và một số thành viên trong ê-kíp của ông Trump.

Đây là lần đầu tiên kể từ xì-căng-đan Watergate – khiến tổng thống Richard Nixon phải từ chức vào mùa hè năm 1974 – một tổng thống Mỹ cách chức giám đốc FBI đang tiến hành điều tra về một vụ có liên quan đến mình. Nếu toàn bộ phe đối lập Dân Chủ tố cáo một quyết định tùy tiện, đi ngược lại với nền dân chủ ; nhiều đại biểu Cộng Hòa cũng đặt ra nghi vấn về cơ sở dẫn đến hành động này của ông Trump.

Donald Trump luôn bác bỏ mọi liên can với Nga trong tranh cử, những người thân cận của ông gọi cuộc điều tra của FBI là vạch lá tìm sâu. Họ khẳng định không có quan hệ gì với các tin tặc đã tấn công vào đảng Dân Chủ – mà tất cả các cơ quan tình báo Mỹ đã xác định là từ Nga. Một số email được công bố rõ ràng muốn làm xấu đi hình ảnh của ứng cử viên Hillary Clinton.

Vấn đề là ông Trump liên tục cho người ta cảm giác là có điều gì phải giấu diếm trong quan hệ với Nga. Không ai hiểu được vì sao Donald Trump luôn ca ngợi Vladimir Putin. Người ta cũng nghi ngờ về quan hệ kinh doanh với các ngân hàng Nga của vị tổng thống đầu tiên từ chối công bố bản khai thuế, trong khi một sự minh bạch tối thiểu cũng giúp làm giảm đi các nghi vấn.

Về phía Quốc Hội tiếp tục cuộc điều tra riêng rẽ về vai trò của Nga trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2016. Ông Trump phải bổ nhiệm một giám đốc mới cho FBI. Nếu tân giám đốc bỏ rơi « hồ sơ Nga », thì xì-căng-đan này sẽ nổ lớn. Do vậy phe Dân Chủ và một số nghị sĩ, dân biểu Cộng Hòa nhất quyết đòi bộ Tư Pháp đề nghị một công tố viên đặc biệt để đi đến cùng cuộc điều tra.

Donald Trump đã từng đả kích các thẩm phán về các dự luật nhập cư, phỉ báng cơ quan tình báo Mỹ, và không có tuần nào là ông không chỉ trích báo chí. Washington sống theo nhịp điệu những hành động thất thường và các tweet của một tổng thống, mà bao trùm lên là câu hỏi : liệu ông Trump có khả năng tôn trọng trò chơi tế nhị giữa quyền lực và phản biện, vốn là đặc điểm của nền dân chủ Mỹ ?

Gọng kềm siết chặt xung quanh Donald Trump

Les Echos nhận định, thật sự là Donald Trump đã sai lầm. Ông không nghĩ rằng vụ cách chức James Comey lại gây phản ứng dữ dội như thế. Phe Dân Chủ từ nhiều tháng qua chẳng đã từng đòi hỏi giám đốc FBI phải ra đi đó sao, vì cho rằng ông Comey chịu trách nhiệm lớn trong thất bại của bà Hillary Clinton.

Donald Trump đã nộ khí xung thiên khi nghe so sánh với vụ Watergate. Ông viết trên Twitter : « Đó là bọn mị dân bẩn thỉu ! ». Quá tự tin, tổng thống Mỹ chẳng thèm tham khảo nhân viên Nhà Trắng trước khi hành động, hầu hết chỉ được biết tin qua báo chí. Thượng nghị sĩ Cộng Hòa Newt Gingrich nhận định : « Tổng thống cần chậm lại một chút, và tham khảo các cố vấn. Không thể là người dẫn đầu mà không cho ê-kíp của mình hay biết gì cả ».

Sau 24 tiếng đồng hồ chao đảo, Nhà Trắng cố gắng kiểm soát lại tình hình. Như thường lệ, Donald Trump muốn đánh lạc hướng chú ý quan việc ra sắc lệnh kiểm tra mọi « sơ hở » trong hệ thống bầu cử. Ông vẫn tiếp tục khẳng định việc bà Hillary Clinton đạt được số phiếu bầu phổ thông nhiều hơn (hơn ông 3 triệu phiếu) là do gian lận (đăng ký tên giả, phiếu bầu giả…).

Nhưng không đủ để dập tắt đám cháy mà ông đã khơi lên tối thứ Ba. Các thượng nghị sĩ bất chợt đòi đẩy nhanh tiến độ điều tra. Ủy ban tình báo yêu cầu tướng Michael Flynn chuyển giao tất cả email, nội dung điện đàm và trao đổi tài chính có liên quan tới Nga. Ủy ban cũng chú ý đến liên quan về mặt này giữa ông Trump với Nga, và đòi hỏi một báo cáo chi tiết nơi bộ trưởng Tài Chính.

Trong số các câu hỏi được đặt ra xung quanh vụ này, Les Echos cho rằng có ba vấn đề đáng ngại nhất cho ông chủ Nhà Trắng. Thứ nhất, quyết định cách chức James Comey có liên quan đến mong muốn của giám đốc FBI muốn đẩy nhanh tiến độ về hồ sơ Nga ? Thứ hai, liệu bộ trưởng Tư Pháp Jeff Sessions có quyền cách chức ông Comey ? Cuối cùng, vì sao James Comey ba lần thông báo cho Donald Trump về diễn tiến cuộc điều tra, trong khi điều này bị cấm ?

Bên cạnh Quốc Hội, cơ quan FBI cũng chứng tỏ sẵn sàng chiến đấu. Trên Washington Post, một nhân viên ẩn danh cho biết : « Với sự ra đi của ông James Comey, Donald Trump đã tuyên bố chiến tranh với vô số nhân viên FBI. Chúng tôi đang phối hợp để trả đũa ». Còn người tạm thay thế ông Comey, trong cuộc điều trần trước Hạ Viện sáng thứ Năm khẳng định : « James Comey được ủng hộ rộng rãi trong FBI, cho đến hiện nay cũng vậy”. – RFI

***

Ngày 11/05/2017, ngay sau khi giám đốc Cục Điều Tra Liên Bang Mỹ (FBI) bị tổng thống cách chức, Quốc Hội Hoa Kỳ khẳng định hoàn toàn ủng hộ cơ quan này điều tra nghi án Nga can thiệp vào cuộc tranh cử tổng thống Mỹ năm 2016. Điều trần trước Thượng Viện, quyền giám đốc FBI cho biết cuộc điều tra hiện không bị trở ngại.

Tại Thượng Viện, người đứng đầu ủy ban Tình Báo, thượng nghị sĩ Cộng Hòa Richard Burr, và thượng nghị sĩ Dân Chủ Mark Warner đều ca ngợi ông James Comey, vị giám đốc vừa bị sả thải. Họ cũng hứa hẹn sẽ tích cực tiếp tục cuộc điều tra riêng của Thượng Viện trong nghi án này.

Theo các nhà quan sát, việc cách chức giám đốc FBI là một nỗ lực mới của Nhà Trắng nhằm ngăn cản cuộc điều tra đang được tiến hành. Một nguồn tin Quốc Hội Mỹ hôm 10/05 cho biết ông James Comey trước khi bị cách chức, đã yêu cầu chính quyền tăng cường phương tiện cho cuộc điều tra. Trong khi đó, ngày 11/05, trong một cuộc trả lời phỏng vấn kênh truyền hình NBC, tổng thống Donald Trump thừa nhận đã ba lần chất vấn giám đốc FBI James Comey xem liệu chính ông có bị điều tra hay không.

Điều trần trước Thượng Viện ngày 11/05, quyền giám đốc FBI Andrew McCabe bảo đảm là cơ quan này vẫn sẽ tiếp tục cuộc điều tra, bất chấp các áp lực chính trị. Thông tín viên Grégoire Pourtier tường trình từ New York,

“Cuộc điều trần của ông Andrew McCabe chắc chắn không làm cho tổng thống Trump hài lòng. Bởi vì, gần như trong tất cả những điểm nhạy cảm nhất, tóm lại về những vấn đề mà ông chấp nhận giải trình, quyền giám đốc FBI đều nói ngược lại Nhà Trắng.

Phải chăng James Comey đã không còn được các nhân viên tin tưởng ? Không đúng ! Ông ấy đã được ủng hộ rộng rãi, và hiện nay vẫn như vậy. McCabe nhấn mạnh đến ‘‘sự rất kính trọng’’ của ông đối với cựu giám đốc.

Theo các kết quả điều tra, liệu các thông đồng giữa phía Nga và những người thân cận với Donald Trump chỉ là chuyện vụn vặt ? Không đúng ! Có những thông tin quan trọng được tìm thấy, và nếu như không thể công bố có bao nhiêu nhân viên điều tra được huy động, thì FBI rất xem trọng, và chắc chắn sẽ không để vụ việc này bị chôn vùi.

Quyền giám đốc cơ quan điều tra liên bang bảo đảm là ‘‘cuộc điều tra vẫn tiếp tục, bất kể tình hình có thay đổi’’. Ông khẳng định ‘‘cần phải nói rõ, không ai có thể ngăn cản các nhân viên FBI làm công việc của mình. Đó là bảo vệ người dân Mỹ, bảo vệ Hiến Pháp’’.

Andrew McCabe cho biết là hiện tại FBI không bị gây sức ép, nhưng sau đó, ông tuyên bố sẽ báo với Thượng Viện, nếu bị áp lực về chính trị. Quyền giám đốc FBI nhấn mạnh là ông sẽ không thông báo với Nhà Trắng về cuộc điều tra đang tiến hành.

Khi sa thải giám đốc FBI, chắc chắn tổng thống Mỹ đã hy vọng giải quyết được một vấn đề, thế nhưng ngược lại Donald Trump đã gây thêm một vấn đề mới, và đặc biệt là củng cố thêm những nghi ngờ đối với chính phủ Mỹ”. – RFI

13. Giám đốc FBI bị đuổi vì không chịu ‘thề trung thành’ với Trump? — TT Trump đe dọa Comey, cảnh cáo có thể hủy các cuộc họp báo

Một nhật báo hàng đầu của Mỹ chiều tối thứ Năm tường thuật rằng Tổng thống Donald Trump hồi tháng 1 đã triệu ông James Comey đến Tòa Bạch Ốc và yêu cầu ông “cam kết trung thành.”

Ông Comey bị Tổng thống Trump cách chức giám đốc Cuộc điều tra Liên bang (FBI) hôm thứ Ba, gây ra một cơn cuồng phong chính trị và thậm chí một số chính trị gia còn lo ngại sẽ xảy ra khủng hoảng về hiến pháp.

Tờ New York Times nói rằng ông Comey không chịu cam kết, nhưng thay vào đó nói với ông Trump rằng ông sẽ “luôn trung thực với ông.” Bài báo nói tiếp rằng Tổng thống Trump mấy lần gạn ép ông Comey cam kết trung thành, và cuối cùng ông Comey nói với tổng thống rằng ông sẽ có “sự trung thành chân thực” của một giám đốc FBI.

Vẫn theo New York Times, ông Comey đã kể lại cho các thuộc cấp về bữa ăn tối đó và yêu cầu họ giữ bí mật khi ông còn làm giám đốc FBI, nhưng các đồng sự của ông Comey nay cảm thấy có thể nói ra những thông tin đó khi ông Comey không còn ở FBI nữa.

Trong cuộc phỏng vấn với đài truyền hình NBC News hôm thứ Năm, Tổng thống Trump đã đưa ra những nội dung khác về bữa cơm tối với ông Comey. Tổng thống nói ông Comey xin gặp ông Trump vì ông giám đốc FBI muốn tiếp tục giữ chức vụ đó. Tổng thống Trump không đề cập đến việc ông yêu cầu ông Comey cam kết trung thành.

Trong cuộc phỏng vấn đó, Tổng thống Trump nói rằng ông hỏi người đứng đầu cơ quan thực thi luật pháp quan trọng của quốc gia rằng bản thân ông có bị điều tra hay không.

Tổng thống Trump hỏi ông Comey: “Nếu được, ông có thể cho tôi biết là tôi có đang bị điều tra hay không? Và ông Comey nói tôi không bị điều tra.”

Trong cuộc phỏng vấn đó, Tổng thống Trump lập lại rằng “tôi không bị điều tra” khi ông được hỏi về lời khai hữu thệ của ông Comey rằng đang có một cuộc điều tra về sự liên hệ có thể có giữa cuộc vận động tranh cử của ông Trump với chính phủ Nga.

‘Rất không thích hợp’

Nhà phân tích pháp lý Bradley Moss, chuyên về các vấn đề an ninh quốc gia, phân tích rằng một cuộc nói chuyện như vậy là “rất không thích hợp.”

Ông Moss nói với đài VOA : “Có một lằn ranh không được bước qua, trong đó có việc hỏi FBI là chính mình có phải là đối tượng bị điều tra hay không.”

Nhưng ông Moss, phó giám đốc Dự án James Madison, một tổ chức ở Washington chuyên thúc đẩy các trách nhiệm của chính phủ, nói thêm rằng “rất khó nói điều đó có thực sự bất hợp pháp hay không, bởi vì ông Comey theo như cáo buộc đã đáp lại là ông Trump không bị điều tra.”

Ông Laurence Tribe, giáo sư về hiếp pháp của đại học Harvard, viết trên Twitter rằng “bây giờ rõ ràng việc ông Trump sa thải ông Comey là một hành động cản trở công lý. Đó là điều khoản đầu của việc luận tội ông Nixon.”

Đó là một ám chỉ đến cựu Tổng thống Richard Nixon, người đã từ chức năm 1974 chưa đầy một tháng sau khi Hạ viện bắt đầu tiến trình luận tội ông.

Ông Trump khẳng định trong cuộc phỏng vấn hôm thứ Năm rằng ông vẫn sa thải ông Comey cho dù các giới chức lãnh đạo Bộ Tư pháp không đề nghị ông làm như vậy.

Ông Comey chỉ đạo các cuộc điều tra về liên hệ giữa cuộc vận động tranh cử của ông Trump với các giới chức Nga và khả năng Moscow đã phá cuộc bầu cử tổng thống của Mỹ năm 2016.

Công văn của Thứ trưởng Tư pháp Rosenstein

Tòa Bạch Ốc hôm thứ năm tiếp tục bảo vệ quyết định bãi chức giám đốc FBI và phủ nhận các bình luận cho rằng họ tìm cách đổ trách nhiệm cho công văn của Thứ trưởng Tư pháp Rod Rosenstein.

Phó phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Sarah Huckabee Sanders nói: “Tôi không nghĩ có một nỗ lực gắn trách nhiệm của quyết định này cho thứ trưởng tư pháp.”

Tuy nhiên trước đó cả bà Sanders lẫn phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Sean Spicer và Phó Tổng thống Mike Pence đều khẳng định rằng tổng thống ra quyết định bãi chức ông Comey căn cứ vào công văn của thứ trưởng tư pháp.”

Điểm chính của vấn đề tranh cãi này là liệu ông Rosenstein được chỉ đạo soạn thảo công văn để biện minh cho quyết định sa thải ông Comey hay ông tự viết công văn đó không có chỉ đạo.

Nhật báo Washington Post và đài truyền hình ABC News đưa tin rằng ông Rosenstein bất bình với những đề cập của Tòa Bạch Ốc rằng công văn của ông hàm ý đề nghị sa thải ông Comey.

Công văn của ông Rosenstein đề cập đến việc ông Comey xử lý không đúng cuộc điều tra về vụ cựu ứng cử viên tổng thống Hillary Clinton dùng máy chủ email cá nhân cho công việc khi bà làm ngoại trưởng.

Điều tra Nga phá bầu cử Mỹ

Tuy nhiên, truyền thông báo chí dẫn các nguồn tin khẳng định rằng ông Comey bị sa thải là do ông muốn đẩy mạnh cuộc điều tra Nga.

Việc sa thải ông Comey khiến phe Dân chủ tăng mạnh kêu gọi mở cuộc điều tra độc lập về vụ Nga. Các lãnh đạo cơ quan tư pháp của 20 tiểu bang cũng kêu gọi thành lập một ủy ban đặc biệt. – VOA

***

Trong một loạt tweet đầy giận dữ gửi ra vào sáng sớm ngày Thứ Sáu, Tổng Thống Donald Trump đe dọa sẽ trả đũa cựu giám đốc FBI James Comey, người bị ông bất ngờ giải nhiệm tuần này, là nếu ông Comey tiết lộ điều gì bất lợi cho ông Trump với báo chí, đồng thời cũng cảnh cáo giới truyền thông rằng ông có thể hủy tất cả các cuộc họp báo thường nhật trong tương lai tại Tòa Bạch Ốc.

Tổng Thống Trump còn có vẻ hàm ý là có bí mật ghi âm các cuộc nói chuyện riêng tư giữa ông và Comey, có thể được dùng để trả đũa cựu giám đốc FBI này, nếu cần, theo bản tin của tờ NY Times.

“James Comey nên hy vọng là không có băng ghi âm nào về các cuộc nói chuyện với tôi trước khi tiết lộ với báo chí!” ông Trump viết trên Twitter.

Tổng Thống Donald Trump cũng có vẻ giận giữ về các bản tin của các cơ quan truyền thông Mỹ hôm Thứ Sáu, theo đó nhắm vào những tin tức trái ngược liên quan đến quyết định giải nhiệm ông Comey giữa khi có cuộc điều tra của FBI về mối quan hệ giữa những người thân cận với ông Trump và chính phủ Nga.

Hôm Thứ Năm, tờ New York Times tường thuật rằng trong bữa ăn tối riêng chỉ có hai người sau khi nhậm chức, Tổng Thống Trump yêu cầu ông Comey thề trung thành với ông và vị giám đốc FBI này từ chối. Bài báo trích dẫn tin từ hai người thân cận được ông Comey kể lại.

Tòa Bạch Ốc phủ nhận không hề có việc này.

Tổng Thống Trump tỏ ra không hài lòng về việc báo chí chú ý tới những chi tiết trái ngược do chính Tòa Bạch Ốc cũng như cá nhân ông Trump đưa ra, liên quan đến tiến trình giải nhiệm ông Comey.

Các cơ quan truyền thông, gồm cả các hãng thông tấn, báo chí, hệ thống truyền hình, đưa ra các dẫn chứng về nhiều khác biệt trong tin tức đưa ra trong vụ này.

Tổng Thống Trump vào sáng ngày Thứ Sáu nói rằng không ai nên chờ đợi là Tòa Bạch Ốc của ông đưa ra các tin tức hoàn toàn chính xác.

“Do tôi là một vị Tổng Thống năng động, với nhiều việc phải làm, các nhân viên của tôi không thể nào ra đứng trước bục thuyết trình với sự chính xác hoàn toàn!” ông viết trên Twitter.

Và chỉ ít phút sau đó, ông viết thêm “Có lẽ, cách hay nhất là hủy bỏ tất cả mọi cuộc họp báo trong tương lai và đưa ra các bản thông cáo cho chính xác???” – nguoiviet

14. Lập pháp Mỹ kêu gọi Trump ‘cứng rắn’ với Trung Quốc ở Biển Đông

Các Thượng nghị sĩ thuộc cả hai đảng trong Quốc hội Hoa Kỳ ngày 10/5 viết thư gửi Tổng thống Donald Trump thúc giục ‘cứng rắn’ hơn với Bắc Kinh trong vấn đề Biển Đông, kêu gọi tiến hành thêm các cuộc tuần tra hải quân để duy trì quyền tự do hàng hải tại khu vực.

Lời kêu gọi của 7 Thượng nghị sĩ trong bức thư chung phản ánh mối quan ngại ngày càng tăng trong Quốc hội Mỹ e rằng chính quyền Trump có thể để lọt địa thế chiến lược vào tay Trung Quốc trong lúc tìm kiếm sự hỗ trợ của Bắc Kinh nhằm áp lực Bình Nhưỡng phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên.

Lá thư bày tỏ quan ngại về việc Mỹ ngưng các cuộc tuần tra ‘tự do hàng hải’ tại Biển Đông từ tháng 10 năm ngoái.

Ngoại trưởng Rex Tillerson thoạt đầu tỏ ý sẽ có chính sách cứng rắn hơn với Trung Quốc tại Biển Đông, nhưng cho tới nay, việc này chưa được hiện thực hóa.

“Vì vậy, chúng tôi thúc giục chính quyền của Tổng thống có các bước cần thiết để thực thi quyền tự do hàng hải-hàng không thường xuyên ở Biển Đông, vốn quan trọng đối với lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ và hòa bình, thịnh vượng ở Châu Á Thái Bình Dương,” tờ Foreign Policy trích một đoạn trong kiến nghị thư của các Thượng nghị sĩ gửi Tổng thống cho biết.

Báo này cũng dẫn tin từ một số giới chức Ngũ Giác Đài và Quốc hội cho biết chính quyền Trump tới nay vẫn khước từ đề nghị của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ về các hoạt động ‘tự do hàng hải’ ở Biển Đông dù trước đây cả Tổng thống Trump lẫn các phụ tá của ông cam kết sẽ xác quyết lợi ích của Mỹ trước một Trung Quốc ‘bành trướng.’

Thư ngỏ của các Thượng nghị sĩ cũng dẫn ra hàng loạt các hành động gây hấn và đáng ngại của Trung Quốc ở Biển Đông bao gồm xây đảo nhân tạo, đâm húc tàu cá, và cảnh cáo tàu và máy bay lưu thông trong khu vực.

7 Thượng nghị sĩ đồng ký tên trong kiến nghị thư gồm Bob Corker, Marco Rubio, Cory Gardner, Benjamin Cardin, Jack Reed, Edward Markey, và Brian Schatz. – VOA

Tin Việt Nam

15. Việt-Trung thảo luận Biển Đông

Lãnh đạo hai nước Việt-Trung ngày 11/5 trao đổi ‘tích cực’ về vấn đề Biển Đông, không bên nào chỉ trích bên nào, theo loan báo của một nhà ngoại giao cao cấp phía Trung Quốc.

Phát biểu sau cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình với Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang tại Đại Sảnh đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân tuyên bố tranh chấp Biển Đông đã được đôi bên bàn tới.

“Vấn đề được mang ra thảo luận nhưng không khí chung rất tích cực,” ông Lưu cho báo chí biết.

Cả hai nhất trí theo đuổi sự đồng thuận tiếp tục ổn định tình hình và thúc đẩy các cuộc đàm phán cũng như tiếp tục khai thác tài nguyên chung tại các khu vực ít nhạy cảm như Vịnh Bắc Bộ, ông Lưu nói thêm.

“Đề cập chuyện Biển Đông lúc này là một điều rất tích cực. Không bên nào chỉ trích bên nào. Không có lời lẽ nào về chuyện này lạc điệu,” ông Lưu nhấn mạnh.

Phát biểu trước báo giới, Chủ tịch Trung Quốc nói với Chủ tịch Việt Nam rằng ông hy vọng đưa quan hệ song phương lên một tầm cao mới có lợi hơn cho nhân dân hai nước.

Ông Tập cũng tán dương lãnh đạo Việt Nam về các cải cách kinh tế.

Chủ tịch Trần Đại Quang đang có mặt tại Bắc Kinh để tham dự hội nghị cuối tuần này bàn về kế hoạch xây dựng Con đường Tơ lụa mới do Bắc Kinh đề xướng nhằm nối liền Trung Quốc với Châu Á, Châu Âu và xa hơn nữa thông qua hoạt động đầu tư cơ sở hạ tầng quy mô. – VOA

16. Hà Tĩnh ra lệnh bắt, truy nã nhà hoạt động Bạch Hồng Quyền

Tối ngày 11/5, Cơ quan điều tra Công an Hà Tĩnh ra thông báo bắt và truy nã nhà hoạt động vì môi trường Bạch Hồng Quyền, theo tin từ gia đình.

Chị Bùi Hương Giang, vợ của nhà hoạt động Bạch Hồng Quyền xác nhận với VOA – Việt Ngữ rằng chồng của chị bị khởi tố, có lệnh bắt và truy nã theo điều 245 của Bộ Luật hình sự “gây rối trật tự công cộng:”

“Công an Hà Tĩnh có đến gia đình chúng tôi ba lần: một lần ở quê, một lần ở nhà nội, tức là ở nhà bố mẹ của Quyền, và một lần là ở nhà ngoại, nơi mà mình đang ở, vào tối hôm qua, 11/5. Họ truy tố theo tội danh là ‘gây rối trật tự công cộng’ và ‘bắt giữ người trái phép.’”

Theo chị Giang, chị đã thu âm và thu hình cuộc trao đổi giữa chị với công an điều tra vào tối ngày 11/5 và đăng lên Facebook. Băng ghi âm có đoạn được cho là lời của cán bộ công an điều tra, yêu cầu chị Giang vận động chồng ra đầu thú:

“Cơ quan điều tra Hà Tĩnh đã khởi tố bị can đối với chồng của em… Thông báo lệnh bắt và vận động Quyền. Đây là thủ tục của cơ quan điều tra, thông báo về việc khởi tố và lệnh tạm bắt tạm giam… Trách nhiệm của vợ là vận động chồng đến cơ quan điều tra để đầu thú.”

Truyền thông Việt Nam hôm 12/5 cũng đăng lệnh truy nã toàn quốc đối với nhà vận động môi trường 28 tuổi này.

Trước đó, báo Hà Tĩnh đưa tin công an Hà Tĩnh đã khởi tố vụ án hình sự ngày 12/4, khởi tố bị can và bắt giữ ngày 18/4 đối với Bạch Hồng Quyền.

Lệnh truy nã ghi: “hiện nay không biết bị can Bạch Hồng Quyền đang ở đâu.”

VOA Việt ngữ đã liên lạc với cơ quan Công an Điều tra Hà Tĩnh theo số điện thoại mà lệnh truy nã cung cấp để hỏi thêm thông tin, một cán bộ nói cơ quan không trao đổi qua điện thoại:

“Đề nghị liên hệ trực tiếp ở cơ quan thì tôi trả lời cụ thể.”

Báo VietnamNet trích lời cơ quan điều tra nói rằng Bạch Hồng Quyền là “đối tượng cầm đầu vụ tụ tập ở Hà Tĩnh.”

Tờ báo nói: “Ngày 03/4/2017, khoảng 2.000 người dân ở xã Thạch Bằng và xã Thạch Kim (thuộc huyện Lộc Hà, Hà Tĩnh) mang theo băng rôn, khẩu hiệu, loa thùng kéo đến UBND huyện Lộc Hà đòi bồi thường thiệt hại sự cố môi trường biển. Cơ quan điều tra cho rằng, Bạch Hồng Quyền (SN1989, HKTT tại Bình Lục, Hà Nam) là đối tượng cầm đầu, xúi giục và kích động người dân.”

Tin liên quan tới anh Bạch Hồng Quyền đã gây sự chú ý của các facebooker Việt Nam. Nhà hoạt động Lê Văn Sơn viết: “Tại sao lúc Quyền ở Hà Tĩnh đồng hành với bà con đi tìm công lý, sự thật đứng giữa trụ sở UBND huyện Lộc Hà thì không bắt Quyền? Đến bây giờ mới ‘xác minh không biết Quyền ở đâu’? Thật hài hước lắm thay.”

Chị Hương Giang khẳng định chồng mình vô tội:

“Đó là tội danh mà nhà cầm quyền Cộng sản ghép cho anh Quyền. Mình thì luôn luôn ủng hộ chồng và thấy việc làm của chồng là đúng. Nhà máy Formosa đã xả thải ra môi trường, làm ô nhiểm môi trường biển. Chồng mình chỉ đến làm truyền thông giúp bà con lan tỏa tiếng nói của mình. Chồng mình không hề kích động hay gây rối, biểu tình như báo đài chính thống nói. Chồng mình vô tội. Nhà cầm quyền đã o ép, khủng bố cả Quyền lẫn gia đình rất nhiều.

Chị Giang nói hiện nay chị vẫn không liên lạc được với chồng:

“Hiện nay thì mình không có thêm thông tin của chồng mình nữa. Không liên lạc được với anh ấy. Hiện tại gia đình cũng chưa biết làm gì để giúp và hỗ trợ Quyền. Mình cũng mong các luật sư hay báo đài lên tiếng hỗ trợ gia đình để bảo vệ Quyền.”

Anh Bạch Hồng Quyền là thành viên của phong trào Con Đường Việt Nam. Trước đó, anh Quyền có mặt trong đoàn biểu tình hôm 3/4 kể lại sự việc với VOA như sau:

“Tối hôm qua [2/4], chúng tôi đi cà phê thì có một số công an thường phục họ gây sự với chúng tôi. Đầu tiên họ chặn xe, sau đó họ gây rối. Một tên công an huyện Lộc Hà họ nhảy vào họ đánh chúng tôi. Có một người tên là Giáp, công an xã Thạch Bằng, họ nổ súng họ bắn vào chúng tôi. Hôm nay, người dân xã Thạch Bằng cũng như Thạch Kim kéo ra ủy ban nhân dân huyện Lộc Hà để yêu cầu chủ tịch UBND huyện Lộc Hà giải quyết việc công an nổ súng vào dân tối hôm qua”.

Anh Quyền nói vụ nổ súng không làm ai bị thương, nhưng những người bị nghi là công an đã “đạp”, “ném đá” và “chém bằng dao”, làm anh và ít nhất 9 người dân khác bị thương.

Tối 3/4, trang nongnghiep.vn đăng một bài dưới hàng tít “Cần xử lý nghiêm các đối tượng bao vây trụ sở huyện Lộc Hà”.

Ngày 12/5, nhà báo Nguyễn Lân Thắng viết trên Facebook: “Bạch Hồng Quyền đang bị công an Hà Tĩnh truy lùng gắt gao để trả thù vì những hoạt động bảo vệ người dân miền Trung trong thảm hoạ Formosa. Nhưng bắt được Bạch Hồng Quyền thì không đơn giản vì có hàng chục tổ chức, hàng trăm nhà hoạt động xã hội cùng hàng triệu người dân khắp nơi đang nhất tề đùm bọc cho nó. Trong trường hợp xấu nhất nó bị đi tù thì đó chẳng qua chỉ là nghi thức phong thánh, vì chẳng có vinh dự nào hơn là trở thành người tù bất đồng chính kiến của chế độ cộng sản….Về miền Trung thì mới biết, có cả ngàn thanh niên đang sẵn sàng như Bạch Hồng Quyền!” – VOA

17. Giới lập pháp đòi Trump thúc đẩy nhân quyền Việt Nam

Lễ kỷ niệm năm thứ 23 Ngày Nhân quyền cho Việt Nam diễn ra hôm 11/5 tại Quốc hội Mỹ. Tham gia tổ chức buổi lễ là Cộng đồng Việt Nam vùng Washington DC, Maryland và Virginia, Tổ chức Tập hợp vì Nền Dân chủ, Mạng lưới Nhân quyền Việt Nam và Hệ thống Truyền hình SBTN. Thượng nghị sĩ John Cornyn (đảng Cộng hòa, bang Texas) bảo trợ cho buổi lễ năm nay.

Đã 23 năm kể từ ngày Quốc hội Mỹ và Tổng thống Clinton chỉ định ngày 11/5 là Ngày Nhân quyền cho Việt Nam, song tình hình nhân quyền tại Việt Nam đến nay vẫn có nhiều vấn đề nghiêm trọng, theo Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng, chủ tịch Uỷ ban Cứu Người Vượt Biển (BPSOS), một diễn giả tại buổi lễ.

“Thứ nhất là trong thời gian gần đây có khá nhiều người bất đồng chính kiến, kể cả những người tranh đấu để đòi công lý đối với vấn đề nhiễm độc biển bởi Formosa, đã bị đánh đập và bị bắt bớ. Một điều rất đáng quan ngại nữa là càng ngày càng có vẻ là công an dùng côn đồ, xã hội đen để đánh đập người dân, để họ tránh tiếng. Một lĩnh vực nữa mà tôi cũng rất, rất quan tâm là tình trạng cướp đất của dân. Nó tạo ra người dân hết sức là khốn cùng. Và cuối cùng, chúng tôi rất quan tâm đến việc chính quyền tiếp tục đàn áp các cộng đồng tôn giáo, các tổ chức tôn giáo độc lập với chính quyền, không đăng ký hoạt động với chính quyền”.

Bên cạnh những vấn đề Tiến sĩ Thắng nêu ra, Phó Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Scott Busby đặc trách dân chủ, nhân quyền và lao động còn lưu ý đến tự do trên mạng internet và cuộc cải cách pháp lý của Việt Nam:

“Một diễn biến đáng lo ngại về nhân quyền ở Việt Nam trong năm qua là việc chính quyền tăng cường nỗ lực hạn chế các tài liệu đăng trên internet, nhất là trên Youtube và Facebook, nếu chính quyền có đó là các thông tin ‘độc hại’ hay ‘nhạy cảm về mặt chính trị’ … Có lẽ xu hướng quan trọng nhất mà tôi muốn bàn đến là những nỗ lực hiện nay của Việt Nam trong lĩnh vực cải cách pháp lý nhằm làm cho các luật phù hợp với Hiến pháp 2013 và các cam kết về nhân quyền đối với quốc tế … Nhưng tôi cần phải lưu ý rằng nỗ lực cải cách của Việt Nam có tốc độ chậm chạp hơn so với mong muốn của chúng tôi”.

Ông Busby cho hay tuần tới, Mỹ và Việt Nam sẽ thực hiện vòng đối thoại nhân quyền lần thứ 21, trước chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tới Mỹ vào cuối tháng. Vẫn theo lời ông, những cuộc gặp cấp cao như vậy là cơ hội để Mỹ tiếp tục gây sức ép đòi Việt Nam cải thiện tình hình nhân quyền.

Trong nỗ lực gây sức ép từ phía lập pháp, Thượng nghị sĩ John Cornyn cho biết ông sẽ sớm giới thiệu lại dự luật mang tên Đạo luật Trừng phạt Nhân quyền Việt Nam, trừng phạt việc du hành của những công dân Việt Nam vi phạm nhân quyền.

Đề cập đến việc Tổng thống Trump sẽ thăm Việt Nam vào cuối năm nay, Thượng nghị sĩ Cornyn kêu gọi ông Trump sử dụng chuyến công du để nhắc lại cam kết của Mỹ với nhân quyền, cũng như nhắc nhở Việt Nam rằng có những điều kiện cho việc Việt Nam hội nhập quốc tế và gia tăng quan hệ an ninh, kinh tế với Mỹ.

Ông Cornyn nói:

“Chắc chắn là chúng ta có những lợi ích chung với Việt Nam, trong đó có hiệp định thương mại song phương, và chống lại sức mạnh quân sự cũng như những động thái hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông. Nhưng chúng ta không thể nhắm mắt làm ngơ với những gì diễn ra bên trong biên giới Việt Nam. Chúng tôi kêu gọi Việt Nam thả tất cả các tù nhân chính trị, tôn trọng nhân quyền và chấp nhận các lý tưởng dân chủ mà tất cả chúng ta đều trân quý”.

Các nhóm theo dõi nhân quyền Việt Nam cho biết hiện Hà Nội đang giam giữ 90 tù nhân lương tâm, những người hoạt động vì tiến bộ về nhân quyền và dân chủ.

Dân biểu Chris Smith (đảng Cộng hòa, bang New Jersey), ủy viên cấp cao trong Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, nhấn mạnh:

“Không có chính phủ nào đàn áp chính người dân của mình, hạn chế các quyền tự do của họ lại có thể là đồng minh tin cậy của Mỹ. Không có chính phủ nào kiểm duyệt internet, bỏ tù các nhà bất đồng chính kiến lại có thể được tin tưởng để nhận các lợi ích thương mại và an ninh. Tổng thổng phải bảo đảm rằng chính phủ Việt Nam hiểu là cần có những cải thiện lớn để đạt được mối quan hệ đối tác vững chắc, lành mạnh giữa hai nước. Tổng thống phải nói rõ rằng việc mở rộng hơn nữa các lợi ích về thương mại và an ninh có điều kiện là những cải thiện lớn về nhân quyền, tự do, dân chủ có thể xác minh được cụ thể và không thể đảo ngược được”.

Kể từ khi lên nắm quyền hồi tháng 1 năm nay, Tổng thống Trump hầu như không có phát biểu nào đáng chú ý về nhân quyền. Trong bối cảnh như vậy, Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng thuộc BPSOS kêu gọi:

“Luật của Hoa Kỳ do Quốc hội ban hành và bất luận là đời tổng thống nào, hành pháp nào cũng phải chấp hành. Cử tri, những người Mỹ gốc Việt có thẩm quyền và có nhiệm vụ thúc đẩy Quốc hội giám sát việc thực thi của hành pháp. Thì dù không quan tâm đến vấn đề nhân quyền, vẫn phải thực thi luật của Hoa Kỳ. Năm ngoái, Quốc hội đã thông qua hai đạo luật về nhân quyền tôi nghĩ rất có hiệu quả nếu chúng ta biết sử dụng. Thứ nhất là Luật Magnitsky toàn cầu. Thứ hai là luật về bảo vệ quyền tự do tôn giáo quốc tế. Đó là hai biện pháp mà năm nay chúng tôi sẽ tận khai thác. Khía cạnh thứ hai là tự do tôn giáo. Phó tổng thống Mike Pence là người rất quan tâm đến quyền tự do tôn giáo. Chúng tôi phải làm sao thúc đẩy để đưa vấn đề tự do tôn giáo đang bị đàn áp trầm trọng ở Việt Nam để mà được sự chú ý của hành pháp Trump”.

Tháng 3 năm nay, trong báo cáo về tình hình thực thi nhân quyền các nước, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nhận xét “vấn đề nhân quyền gây chú ý nhất” của Việt Nam là việc cấm đoán chặt chẽ quyền chính trị của người dân.

Phúc trình nói Việt Nam ngăn cấm người dân thực hiện quyền thay đổi chính quyền qua quá trình bầu cử tự do và công bằng; giới hạn quyền tự do của công dân, trong đó có tự do hội họp, liên kết và biểu đạt; và bảo vệ không đầy đủ quyền công dân được hưởng các thủ tục pháp lý đúng đắn, trong đó có việc bảo vệ chống lại giam giữ tùy tiện.

Hà Nội không thừa nhận vi phạm nhân quyền, chỉ công nhận còn những vấn đề cần khắc phục và cho rằng có cách biệt trong quan điểm nhân quyền giữa các nước cần được thu hẹp.

Đáp lại, cộng đồng quốc tế nói nhân quyền là giá trị phổ quát trên toàn cầu, không thể có cách biệt trong cách diễn giải và áp dụng giữa nước này với nước khác. – VOA

18. Ông Nguyễn Thiện Nhân: ‘Sẽ tiếp tục xem xét vụ PVN’ — Ông Thăng ‘sắp chuyển sinh hoạt về Thanh Hóa’

Tân Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Thiện Nhân, phát biểu trong một cuộc tiếp xúc với cử tri ở tỉnh Trà Vinh, miền Nam Việt Nam, rằng trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong sai phạm ở Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) sẽ tiếp tục được xem xét, theo truyền thông trong nước.

“Trả lời chất vấn liên quan đến 12 dự án trị giá hàng chục nghìn tỷ nhưng sản xuất kém hiệu quả hoặc không thể triển khai, ông Nguyễn Thiện Nhân cho biết các sai phạm này đang được xem xét, điều tra nhằm làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu trực tiếp gây ra thất thoát, lãng phí,” trang tin điện tử Zing hôm 12/5 cho hay.

“Ông Nguyễn Thiện Nhân khẳng định Trung ương sẽ thực hiện nghiêm túc vấn đề này. Đối với những sai phạm ở Tập đoàn Dầu khí (PVN), ông Nguyễn Thiện Nhân cũng cho hay những người đứng đầu thời kỳ đó đều bị kỷ luật về mặt Đảng. Cơ quan chức năng tiếp tục xem xét trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân gây ra những sai phạm;” và báo Zing tường trình thêm:

“Ông Nguyễn Thiện Nhân cho biết vừa qua, báo chí đưa tin 12 dự án lớn của ngành công nghiệp triển khai kém hiệu quả hoặc không triển khai được, gây lãng phí, thất thoát hàng chục nghìn tỷ đồng. Các cơ quan của TƯ đang giải quyết và sẽ xử lý từng trường hợp, trong đó có trách nhiệm của người trong cuộc”, ông Nguyễn Thiện Nhân được dẫn lời nói.

‘Mong bà con tiếp tục tin tưởng’

Cũng hôm 12/5, đưa tin về phát biểu của tân Bí thư Thành ủy TPHCM với cử tri Trà Vinh về tình trạng lãng phí, tham nhũng, báo Pháp luật TPHCM viết:

“12 dự án lớn của ngành công thương mà thời gian vừa qua dư luận, báo chí đã phản ánh triển khai kém hiệu quả, lãng phí hàng chục ngàn tỉ đồng, hiện thanh tra, công an đang xử lý từng trường hợp, truy trách nhiệm và có hướng xử lý các dự án, nhà máy này.”

“Ở đây vừa có phương án xử lý hậu quả, vừa xử lý trách nhiệm.”

“Còn với sai phạm tại Tập đoàn Dầu khí Quốc gia, những lãnh đạo trong thời kỳ để xảy ra sai phạm đã bị xử lý trách nhiệm về mặt Đảng, trách nhiệm tài chính sẽ xem xét tiếp. Mong bà con tiếp tục tin tưởng về hướng xử lý của Đảng và Nhà nước đối với vấn đề này.”

Ủy viên Bộ Chính trị Nguyễn Thiện Nhân, sinh năm 1953, người vừa thay thế ông Đinh La Thăng trên cương vị lãnh đạo Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh, từng được đào tạo ở một số nước phương Tây trong đó có Đức và Hoa Kỳ.

Chính khách năm nay 64 tuổi từng là Phó Thủ tướng Chính phủ, trước đó là Bộ trưởng Giáo dục, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP. Hồ Chí Minh bên cạnh nhiều cương vị khác.

Ông hiện là thành viên thuộc đoàn đại biểu Quốc hội Trà Vinh, nơi cũng là quê của ông.

Tuy nhiên, có ký kiến cho rằng từ khi được điều chuyển ra Hà Nội và nắm các cương vị quan trọng, ông không thực sự để lại dấu ấn gì nhiều.

Hôm 11/5, tại Bàn tròn thứ Năm của BBC Việt ngữvề Hội nghị TƯ5 vừa bế mạc và các câu hỏi, hệ lụy tiếp theo, nhà báo độc lập Trần Tiến Đức, nhà bình luận và quan sát chính trị nội bộ và xã hội dân sự ở Việt Nam bình luận về việc ông Nhân thay thế ông Thăng:

“Những nhân vật trẻ được thay bằng nhân vật già, ở Việt Nam chuyện đó cũng không phải là hiếm. Bởi vì người ta xét theo những tiêu chí lựa chọn cán bộ khác với thông thường.”

“Ông Nguyễn Thiện Nhân là một nhà khoa học, nhưng với tư cách một chính khách thì ông chưa để lại một dấu ấn gì, kể từ khi ông ra ngoài này (Hà Nội) làm Bộ trưởng Bộ Giáo dục, rồi đến làm Phó Thủ tướng, bởi vì ông không phải là con người hành động,” ông Trần Tiến Đức nói với BBC. – BBC

***

Ông Đinh La Thăng, người vừa bị cách chức ủy viên Bộ Chính trị cùng chiếc ghế bí thư thành ủy TP. Hồ Chí Minh tại Hội nghị Trung ương 5, sắp được điều chuyển​ sinh hoạt từ đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh về đoàn Thanh Hoá, theo truyền thông Việt Nam.

Hôm 12/5/2017, báo điện tử VnExpress cho hay theo nguyện vọng của ông Đinh La Thăng, sắp tới Thường vụ Quốc hội Việt Nam sẽ ‘làm thủ tục’ để ông chuyển​ từ đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM về sinh hoạt tại đoàn Thanh Hoá.

“Ngày 11/5, trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa Đỗ Trọng Hưng ký công văn gửi Đảng đoàn Quốc hội và trưởng Ban công tác đại biểu (thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội), để trả lời văn bản ngày 10/5 của Đảng đoàn Quốc hội. Theo đó, các thành viên Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh này có sự đồng thuận tuyệt đối việc ông Đinh La Thăng chuyển sinh hoạt về Đoàn,” VnExpress viết.

“Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa 13 (2011-2016), ông Đinh La Thăng ứng cử tại đơn vị bầu cử số 1 tỉnh Thanh Hóa và trúng cử với tỉ lệ phiếu bầu rất cao, đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của ĐBQH, được cử tri tỉnh Thanh Hóa ghi nhận và đánh giá cao.”

Vẫn theo nguồn này, trước đó ngày 10/5, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa đã “nhận được văn bản của Đảng đoàn Quốc hội thông báo đề nghị Đoàn cho ý kiến về việc ông Đinh La Thăng có nguyện vọng chuyển sinh hoạt từ đoàn Đại biểu Quốc hội TP HCM về đoàn đại biểu Quốc hội Thanh Hóa.”

‘Cử tri không bầu’

Phản ứng về thông tin trên, hôm thứ Sáu, blogger Huy Đức trên trang FB cá nhân Trương Huy San, đưa ra bình luận trên mục tình trạng có tựa đề “Viện của dân, viện của đảng”, ông viết:

“Cử tri Thanh Hóa không bầu ông Đinh La Thăng và nay thì ông trở thành “đại biểu” của họ bằng một quyết định điều chuyển. Từ việc chỉ đạo UBTV Quốc hội làm thủ tục kỷ luật ông Vũ Huy Hoàng đến việc chỉ đạo miễn nhiệm ông Võ Kim Cự cho thấy Ban bí thư đang công khai thể hiện vai trò “Đảng cầm quyền”.”

“Nên trắng phớ ra như thế, dân cũng cần được biết thực chất quyền lực đến từ đâu.”

“Nhưng như thế thì các cuộc bầu cử hóa ra lại tốn kém không cần thiết. Cho dù Đảng Cộng sản vẫn đang là đảng cầm quyền ở VN thì cũng nên cầm quyền thông qua nhà nước. Và, nếu Đảng nhận thức rằng quyền lực của mình sẽ bớt tha hóa nếu dân có tiếng nói thì nên cấu trúc “cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất” thành hai viện: một viện của dân và một viện của Đảng.”

So sánh với hệ thống chính trị ở Anh quốc, blogger Huy Đức viết tiếp:

“Viện của Đảng có thể cơ cấu như Viện Nguyên lão (Anh) hoạt động như thượng viện gồm (đương nhiên) các vị đã được đại hội đảng bầu vào Trung ương. Viện của dân gồm những người tranh cử từ dân thực sự. Họ xuất phát từ lá phiếu của dân, sống gần dân, chẳng có ban bí thư nào điều chuyển.”

“Võ Kim Cự cũng chính đảng đưa vào Quốc Hội; Trịnh Xuân Thanh cũng đảng đưa vào Quốc Hội. Dân đã mất một buổi cày đi bỏ phiếu rồi bây giờ ngơ ngác nhìn đảng đưa họ ra.”

“Có minh bạch nguồn gốc của quyền lực thì mới minh bạch trách nhiệm. Dân chúng chỉ hợp thức hóa một danh sách đảng cử mà bị buộc phải chịu trách nhiệm như Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng từng tuyên bố thì tội cho dân lắm.”

Tại Bàn tròn thứ Năm của BBC Việt ngữ tuần này, một số khách mời cũng đưa ra bình luận về việc Đảng xử lý kỷ luật với ông Đinh La Thăng, trong đó khách mời, Luật sư Trần Quốc Thuận từ Sài Gòn nêu quan điểm cho rằng những người bổ nhiệm ông Đinh La Thăng về Sài Gòn mà sau đó phát hiện ông có những ‘vi phạm nghiêm trọng’ với mức độ như đã công bố cũng phải chịu trách nhiệm.

Cựu Phó Chủ tịch Thường trực Văn phòng Quốc hội Việt Nam cũng đặt dấu hỏi vì sao Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân lại trao quyết định thuyên chuyển công tác cho ông Đinh La Thăng về Ban Kinh tế Trung ương Đảng, nơi mà sau khi bị cách chức Ủy viên Bộ Chính trị, ông Thăng được đưa về làm một trong các Phó trưởng ban.

Luật sư Thuận cũng cho rằng việc xử lý kỷ luật vừa rồi của lãnh đạo Đảng và Hội nghị Trung ương đối với ông Đinh La Thăng gây ra sự ‘ngạc nhiên’, và theo ông, có thể gây ra cảm giác là Đảng bộ và nhân dân TP. Hồ Chí Minh bị coi thường.

“Những sai phạm của ông Đinh La Thăng xảy ra từ 2009 đến 2011. Tại sao có sai phạm như vậy mà ông vẫn vào Trung ương X, rồi Trung ương XI, làm bộ trưởng, rồi vào Trung ương XII, vào Bộ Chính trị,” luật sư Thuận nói.

“Ở thành phố này, nhiều đảng viên lớn tuổi tỏ ra không đồng tình. Họ thấy buồn và xấu hổ bởi tại sao lại điều một người nhiều khuyết điểm thế về làm người đứng đầu thành phố. Có người nói làm như thế là làm nhục đảng bộ thành phố và nhân dân thành phố hay sao?” – BBC

19. Việt Nam vay thêm tiền Trung Quốc cho dự án Cát Linh-Hà Đông

Chính quyền Việt Nam vay thêm 5.500 tỷ đồng từ Trung Quốc để thực hiện dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông. Đây là khoản vay giữa Hà Nội và Ngân hàng xuất nhập khẩu Trung Quốc Eximbank.

Việc ký kết diễn ra hôm thứ Năm 11/5 vào khi Chủ tịch nước Trần Đại Quang có mặt tại Bắc Kinh trong chuyến thăm hữu nghị với sự hiện diện của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Theo dự kiến ban đầu thì dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông, khởi sự với tổng mức đầu tư 552 triệu 860 ngàn đô la. Tuy nhiên vì bị chậm tiến độ nên dự án chỉ chính thức triển khai năm 2011.

Sau đó các cơ quan hữu trách điều chỉnh vốn đầu tư lên trên mức 886 triệu đô la, tương đương 18.000 tỷ VN đồng, nghĩa là tăng hơn 300 triệu đôla so với kế hoạch ban đầu.

Theo dự kiến đến cuối tháng Bảy năm nay thì dự án sẽ hoàn thành phần ráp đặt thiết bị và từ tháng 10/2017 sẽ chạy thử từ 3  đến 6 tháng. Vẫn theo dự kiến thì đến giữa năm 2018 sẽ đưa vào khai thác thương mại.

Mặt khác, nhân chuyến viếng thăm của chủ tịch nước Trần Đại Quang đến Trung Quốc, Việt Nam bày tỏ mong muốn nâng kim ngạch xuất nhập khẩu với Trung Quốc lên 100 tỷ đô la một năm.

Mức hiện nay là 72 tỷ đôla Mỹ một năm. – RFA

20. Malaysia bắt giữ 25 ngư dân Việt Nam

25 ngư dân Việt Nam bị Cơ quan Chấp pháp Hàng hải Malaysia tại vùng biển Miri của nước này bắt giữ và tịch thu 3 tấn cá khi họ sang đánh bắt tại khu vực đó.

Theo ông Mohd Hambali Yaakup, Phó chỉ huy Cơ quan Chấp pháp vùng biển Miri, thì trong số 25 ngư dân Việt Nam bị bắt có 16 người không mang theo giấy tờ tùy thân nào cả. Số này có độ tuổi từ 17 đến 58.

Ông Yaakup cho biết những người này sẽ bị điều tra về vi phạm nhập cư của Malaysia.

Chiếc tàu đánh cá không trình được giấy tờ và có thể bị buộc tội vi phạm Luật Ngư nghiệp của Malaysia năm 1985.

Hiện nay nhiều ngư dân Việt Nam cũng đang bị Indonesia bắt giữ với cáo buộc vi phạm vùng biển của nước này.

Tình trạng ngư dân Việt bị các nước khác bắt giữ với cáo buộc vi phạm lãnh hải gia tăng; nhiều người sau khi được trả về Việt Nam cho biết do tình trạng hải sản ở Việt Nam ngày càng cạn kiệt nên họ phải đi đánh bắt xa và lạc vào hải phận của nước khác. – RFA

Advertisements

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Lượt Xem

  • 1,010,657
free counters
%d bloggers like this: